Amerykańscy kongresmeni domagają się wyjaśnień od Jensena Huanga, prezesa Nvidii, po ujawnieniu jego romansu z kobietą, którą wywiad USA podejrzewa o współpracę z chińskimi służbami. Nvidia zapewnia, że nie ma powodu sądzić, by naruszono bezpieczeństwo państwa lub tajemnice firmy. Eksperci pytają jednak, do czego kobieta mogła mieć dostęp.
Co wiadomo o sprawie
Huang ma 63 lata i od ponad trzech dekad współtworzy Nvidię. W oświadczeniu z niedzieli przyznał się do pozamałżeńskich relacji; pojawiły się w nim przeprosiny dla rodziny i pracowników. Według mediów chodzi o Alice Huang, byłą menedżerkę singapurskiej firmy technologicznej Megaspeed. Według „New York Timesa” amerykańscy urzędnicy wywiadu uważają, że została zwerbowana przez chiński wywiad, by zbierać informacje o szefie Nvidii i skłaniać go do lobbowania za łagodniejszymi ograniczeniami sprzedaży chipów do Chin.
Republikańscy szefowie trzech komisji Izby Reprezentantów poprosili Huanga o udział w zamkniętym briefingu. Przewodniczący komisji spraw zagranicznych Brian Mast zapowiedział wezwanie pod rygorem prawnym, jeśli odpowiedź nie nadejdzie do środy. FBI bada sprawę, a prezydent Donald Trump nazwał Huanga „honorowym człowiekiem”. Senator Kevin Cramer wezwał natomiast do rezygnacji, wskazując na ryzyko szantażu. Nvidia uruchomiła niezależne dochodzenie, a media donoszą, że firma przygotowuje się do rozstania z prezesem. Pekin stanowczo odrzuca oskarżenia o szpiegostwo i nazywa je kampanią oszczerstw.
Dlaczego chodzi o chipy
Zaawansowane układy Nvidii napędzają dużą część dzisiejszej sztucznej inteligencji, dlatego firma znalazła się w centrum rywalizacji technologicznej USA i Chin. Od 2022 roku Waszyngton ogranicza sprzedaż części najbardziej zaawansowanych chipów do Chin, obawiając się ich wykorzystania przez wojsko lub wywiad. Huang sam przekonywał wcześniej do złagodzenia przepisów, twierdząc, że bez dostępu do amerykańskich produktów chiński przemysł półprzewodnikowy tylko się wzmocni.
Część ekspertów zwraca uwagę na Megaspeed, który w ciągu około dwóch lat kupił od Nvidii chipy za ponad 4,8 mld dolarów. Firma była badana pod zarzutem pomagania chińskim spółkom w dostępie do objętych ograniczeniami układów, czemu zaprzecza. Ryan Fedasiuk z Foundation for American Innovation przypomina doniesienia, według których w dokumentach przekazanych rządowi Nvidia wyraźnie zaniżyła wartość sprzedaży. Jego zdaniem kluczowe jest pytanie, czy Nvidia wobec Megaspeed nie zrobiła czegoś, czego w innych okolicznościach by nie zrobiła.
Jakie informacje mogły być zagrożone
Jessica Brandt z Council on Foreign Relations wskazuje, że wrażliwe mogą być dane o projektowaniu chipów przeznaczonych specjalnie na rynek chiński oraz o rozmowach firmy z decydentami. Jak podkreśla: „Zrozumienie, gdzie firma nie zgadza się z rządem, mogłoby odsłonić linie podziału, które można wykorzystać”. Fedasiuk dodaje obawy o plany przyszłych produktów, listę klientów (w tym amerykańskich i zagranicznych firm technologicznych) oraz bliskie kontakty prezesa z Trumpem i wysokimi urzędnikami Białego Domu.
Na razie nie ma publicznych dowodów, że Alice Huang uzyskała dostęp do poufnych informacji Nvidii lub wpłynęła na decyzje prezesa. Wywiad USA nie przedstawił też dowodów, że pracowała dla chińskich służb.
Co to oznacza dla Polski
Sprawa dotyczy przede wszystkim amerykańskich przepisów eksportowych, więc bezpośrednio nie zmienia sytuacji polskich użytkowników czy firm. Pośrednio ma jednak znaczenie, bo Nvidia jest jednym z kluczowych dostawców sprzętu do sztucznej inteligencji, z którego korzystają także europejskie centra danych i firmy. Zmiana na szczycie spółki lub zaostrzenie kontroli eksportu mogłyby wpłynąć na jej strategię, choć na tym etapie to wyłącznie spekulacje.
Warto też pamiętać, że to na razie doniesienia i zarzuty, a nie ustalenia sądowe. Unia Europejska ma własny system kontroli eksportu towarów podwójnego zastosowania, ale zasady dotyczące chipów do Chin wprowadzają głównie Stany Zjednoczone.
Źródło: Al Jazeera – „What could Chinese intelligence have learned from Nvidia CEO’s affair?”
